"Dzisiaj rano powiedziałaś, że nie jesteś Miriam. Czy to prawda?"


Najnowsza, przetłumaczona na język polski książka szwedzkiej pisarki. Majgull Axelsson odkryłam kilka lat temu, gdy w moje ręce trafiła powieść Pępowina. Od tego momentu zaczęła się moja przygoda z jej pisarstwem. Dla mnie są to teksty sięgające do głębi ludzkiego serca i umysłu, odsłaniające najbardziej skrywane tajemnice człowieka i jego natury. Umiejętność oddawania za pomocą słów myśli, stanów emocjonalnych, poplątanych ścieżek świadomości i podświadomości budzi mój szczery podziw.

Ja nie jestem Miriam to książka o Malice, Romce, którą wszyscy znają jako Miriam, Żydówkę. Jedna chwila w czasie transportu przewożącego więźniarki z jednego obozu do drugiego zmienia właściwie całe jej życie. W dniu swoich osiemdziesiątych piątych urodzin po raz pierwszy zaczyna mówić o swojej przeszłości, bardzo trudnej, obozowej. Powieść ta ilustruje historię Romów, ale i Żydów w czasie II wojny światowej. Auschwitz i Ravensbruk – to dwa obozy, które przeżyła główna bohaterka. Do Auschwitz trafia jako kilkunastoletnia romska dziewczynka i od tego momentu zaczyna swoją walkę o przetrwanie. Traci wszystkie bliskie jej osoby, zostaje na świecie zupełnie sama i na dodatek zmienia tożsamość. Przez całe życie zastanawia się, czy jako Romka przetrwałaby wojnę, czy po jej zakończeniu mogłaby legalnie zamieszkać w Szwecji. Na przestrzeni wielu lat słyszała przecież wielokrotnie pogardliwe wypowiedzi na temat Cyganów, jest świadoma pogardy, jaką wzbudzają wśród ludzi innych narodowości. Prześladuje ją myśl, że żyje tylko dlatego, że jest uważana za niemiecką Żydówkę, a moment, w którym przyznałaby się do swojego pochodzenia, byłby końcem jej dotychczasowego życia. Co więcej, jest przekonana, że nawet najbliżsi jej ludzie, rodzina, nie zaakceptowaliby prawdy o tym, kim jest. Dlatego całe życie milczy, ale bezustannie towarzyszy jej poczucie winy, że wyparła się swojej narodowości, swoich korzeni. Wstydzi się sama przed sobą, że ukrywa swoje pochodzenie, ale strach przed utratą życia w obozie i spokojną egzystencją po wojnie jest większy.

Ja nie jestem Miriam to poruszająca opowieść o samotności wśród ludzi, o wykluczeniu człowieka ze względu na jego pochodzenie. To porażający powrót do obozowej rzeczywistości, prawda o Auschwitz i Ravensbruk, o bestialstwie Niemców, okrucieństwie niemieckich lekarzy przeprowadzających eksperymenty medyczne na dzieciach – więźniach.

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tej recenzji