Mohamed Mbougar Sarr
Najskrytsza pamięć ludzi
Wspaniała. Cudowna. Urzekająca. W 2021 roku wyróżniona Nagrodą Goncourtów.
Młody senegalski pisarz wchodzi w posiadanie jednego z niewielu egzemplarzy książki wydanej w okresie międzywojennym, której autorem jest T.C. Eliman. Lektura powieści robi na nim tak piorunujące wrażenie, że postanawia odnaleźć na jego temat wszelkie informacje i dowiedzieć się, dlaczego po publikacji książki zniknął, stając się pisarzem zapomnianym, wyklętym.
Zabiera nas w podróż, w czasie której poznajemy razem z nim ludzi, którzy byli blisko Elimane`a, kochali go, nienawidzili, dzielili z nim życie lub tylko zainteresowania. Mimo że Diegane, główny bohater, stopniowo zdobywa informacje, to człowiek, którego szuka, staje się jeszcze bardziej tajemniczy, jeszcze bardziej nieznany. Jednocześnie uświadamia sobie, jak wielki wpływa na ludzi ma jedyna napisana przez niego książka Nieludzki labirynt. Wstrząsa ludźmi. Wywraca ich życie do góry nogami. Autor, Mohamed Mbougar Saar, pisze powieść o młodym pisarzu, Dieganie Latyrze Faye`u, który poszukuje tajemniczego pisarza, T.C. Elimane`a. Literatura jest więc jednym z głównych elementów tej powieści. Wielu bohaterów to pisarze i poeci. Również Diegane ma na swoim koncie debiut literacki. Chce pisać dalej. Senegalczyk mieszkający w Paryżu stopniowo oddala się od swojej rodziny i ojczyzny, od problemów rodzinnego kraju przechodzącego trudne chwile. Dzięki swym poszukiwaniom nie tylko poznaje nowych, niezwykłych ludzi, ale również odnajduje prawdę o sobie, swojej roli w rodzinie i kraju. Szukanie śladów Elimane`a prowadzi go z Paryża do Amsterdamu, Argentyny i ... Senegalu.
Książka jest niezwykła. Mimo wielu zmian narracji nie sposób się w niej pogubić, a postać owianego tajemnicą pisarza zostaje przedstawiona z wielu perspektyw. Autor z niezwykłą umiejętnością prowadzi czytelnika przez losy nikomu tak naprawdę nieznanego autora jednego dzieła. Czytanie tej powieści to jakby płynąć przez ocean łagodnie i spokojnie, niekiedy odczuwając gwałtowniejsze ruchy, by znów powrócić na spokojne wody. Ta książka mnie urzekła. Historią, narracją, językiem, wszystkim.
Ciekawostką jest to, że jedną z postaci epizodycznych jest nasz Gombrowicz :-)
I na koniec cytat z powieści:
„Nigdy nie próbuj opowiadać, o czym jest wielka książka. [...] Wielka książka nie ma tematu i nie mówi o niczym; jedynie stara się coś powiedzieć czy odkryć, ale na tym koniec, i właśnie to coś jest już wszystkim.”
Więc i ja już zamilknę.
Bractwo
po lekturze Najskrytszej pamięci ludzi.
W debiutanckiej powieści autor opisuje życie w fikcyjnym mieście Kalep pod rządami fundamentalistów islamskich. Bohaterami są mieszkańcy, którzy zostają zmuszeni do podporządkowania się okrutnym rządom tyranii. Jesteśmy świadkami egzekucji dwojga młodych zakochanych, których matki nie potrafią pogodzić się z tym, co stało się z ich dziećmi. Obserwujemy grupę wolnomyślicieli, którzy wydają podziemną gazetę, aby wzbudzić w ludziach protest przeciw Bractwu. Jego brutalny przywódca zrobi wszystko, aby odnaleźć odpowiedzialnych i wymierzyć stosowną karę.
W mieście wybucha bunt.
Mohamed Mbougar Sarr
Urodzony w 1990 roku w Dakarze, stolicy Senegalu. Wychowywał się w matriarchalnej kulturze Sererów (grupa etniczna zamieszkująca głównie tereny zachodniego Senegalu, przyjęła islam, chociaż niektóre społeczności wyznają chrześcijaństwo), a matka i babka zapoznały go tradycjami regionu. We Francji studiował literaturę i filozofię. Studiów nie ukończył, ponieważ chciał całkowicie poświęcić się pisaniu. W jednym z wywiadów powiedział, że samotność i doświadczenia emigranta w znacznym stopniu wpłynęły na jego twórczość. Czwarta powieść Najskrytsza pamięć ludzi została w 2021 roku uhonorowana Nagrodą Goncourtów. Mieszka i tworzy we Francji.
Ewa Herchel
000930
Mohamed Mbougar Sarr
Dodaj komentarz
